Turkey, Tahtali Teleferik, 2010

Sony Alfa 700 + Sony 16-105, 16 mm, ISO 100, f3.5, 1/1250

Lublinek Airport, Łódź, 4th September 2010,
Sony Alfa 700 + Sony 16-105, ISO 100, f4.0, 16 mm, 1/2000.

Powoli nastaje nowa era. Nie oszukujmy się. Kiedy Apple wypuściło pierwszego iPoda i ogłosiło powstanie iTunes, nie wszyscy wierzyli w sukces tego przedsięwzięcia. A teraz Apple wypuszcza iPad’a i dodatkowo iBooks dla iPhone. Co oznacza to dla przeciętnego odbiorcy w Polsce?
Niewiele więcej niż istnienie iTunes Store. Bo to kolejna zabawa dla upartych.
I znowu – nie oszukujmy się. W Polsce rynek ebooków nie istnieje. Jest kilka stron, które oferują ebooki, ale w rzeczywistości oferta jest tak okrojona, że pozostają nam w zasadzie dzieła klasyczne, co do których wygasły prawa autorskie. A i to jest grono mocno przerzedzone. No chyba, że jesteśmy wielbicielami romansów albo poradników jak zostać super biznesmenem.

Zacznijmy więc hipotetycznie. Jesteś posiadaczem iPhone’a 3g lub 3gs i Macintosha, nie chcesz inwestować w iPada, albo też go masz i niekoniecznie masz opory przed ściągnięciem niekoniecznie legalnego pliku z internetu. Co nas zatem czeka?

iBooks

W zasadzie nasz wybór klientów mobilnych sprowadza się do dwóch pozycji. Stanza i iBooks (Jest jeszcze Kindle, ale ten przyda się tylko jeśli czytamy zagraniczne książki z Amazona.). Stanza to pozycja o ugruntowanym miejscu na rynku, stara i sprawdzona. I powiedzmy sobie szczerze – czyta epub jak nic innego. Jest szybka, niezawodna i ma sporo opcji. Do tego iBooks czyli nowe dziecko Apple. Ale powiedzmy sobie szczerze, nie jest to ideał. Potrafi być koszmarnie wolny, a konfiguracja jest w zasadzie żadna.
A może należałoby zacząć od podstaw. Otwartym i jedynie słusznym formatem dla e-książek jest epub. Cóż to takiego? Sprawa jest banalnie prosta. Plik z rozszerzeniem epub to takie dziwne archiwum, w którym znajdują się pliki w formacie xhtml lub html oraz inne niezbędne dodatki (jak chociażby obrazki). Takie archiwa Stanza i iBook interpretują w sposób niezwykle czytelny, a zatem taki, który pozwala bez problemu książkę czytać.

Stanza

Stanza przewag na iBooks ma wiele. Pokazuje ile danej książki przeczytaliśmy, ma bardzo rozbudowany system zmiany wyglądu, pozwala na zablokowanie książki w pozycji pionowej, daje dostęp do wielu katalogów z książkami (choć z polskimi pozycjami nadal jest słabo), prościej reguluje jasność ekranu (i miesza przy tym w ustawieniach telefonu, co niestety iBooks robi – pewnie kiedyś Apple to poprawi), ma tzw tryb nocny. Stanza to aplikacja bardzo rozbudowana i uwierzcie mi, pewnych opcji naprawdę w iBooks Wam zabraknie. Tak nawiasem mówiąc Stanza ma też wersję stacjonarną czyli dość prosty i wieloplatformowy program do czytania ebooków na ekranie komputera (tylko dla twardzieli). A iBooks jest ładniejsze.

Stanza

A teraz wyobraźmy sobie, że mieszkamy w Stanach Zjednoczonych. Mamy dostęp do iTunes Store, setek a może tysięcy książek w języku angielskim po przystępnych cenach. A teraz wróćmy do rzeczywistości. Jesteśmy w Polsce. Najciekawszą pozycją dostępną legalnie są Sklepy Cynamonowe. Załóżmy więc, że kupujemy książkę w księgarni, a potem średnio uczciwie ściągamy jej wersję elektroniczną z internetu, tak żeby cieszyć się naszym czytnikiem. Wersja elektroniczna ściągnięta z internetu będzie zapewne w formacie PDF, RTF bądź DOC. iBook wprawdzie odczyta plik PDF, ale do czytania na ekranie telefonu się to nie nadaje (co innego na iPad).

Calibre (zrzut ze strony Gizmodo)

Jeśli zaczniemy szperać w internecie to zapewne bardzo szybko natkniemy się na wieloplatformową aplikację Calibre. To takie iPhoto dla ebooków. Pozwala je katalogować, uzupełniać ich metadane, dodawać okładki, dodawać metadane, wysyłać książki na mnóstwo czytników do ebooków i konwertować formaty. Jednym słowem ideał. Dwoma słowami – nie ideał. Jak dla mnie ta aplikacja jest ta dramatycznie brzydka, że nie da się jej używać. Jeśli nie wymagacie chociaż podstawowej estetyki programu to dacie radę. Inaczej się nie da.

iTunes

Od jakiegoś czasu ebooki można dodawać do iTunes. I to wydawałoby się jest dobre rozwiązanie, bo skoro synchronizujemy książki z iPhonem czy iPadam to dobrze trzymać książki w iTunes. Ale jest kilka problemów. Po pierwsze muszą być to książki w formacie ePub lub PDF. Po drugie nie ma możliwości podglądu zawartości tych książek. Po trzecie nic nie możemy z nimi zrobić poza edycją metadanych.

Sigil

Najlepszym odnalezionym przeze mnie narzędziem do edycji ebooków jest Sigil. Darmowa aplikacja, która pozwala dość prosto dostosować plik ePub do naszych potrzeb. Opcji jest niewiele i czasem trzeba pogrzebać w kodzie, ale często więcej nie jest nam potrzeba. Musimy tylko pamiętać, że nie otworzymy w tym programie nic poza ePub, więc jeśli chcemy przerobić jakiś inny format to musimy po prostu skopiować tekst do nowego pliku ePub w Sigilu.

ePub2Go

Pod adresem http://www.epub2go.com/ znajdziecie webową aplikację do przerabiania PDF na ePub. Metoda sprawdza się świetnie dopóki korzystacie ze Stanzy i nie zależny Wam na spisie treści. Strona dzieli książkę zwykle na cztery części, niezależnie od jej rzeczywistego podziału na części czy rozdziały. Niestety na takich książkach iBook potrafi się nieźle przyciąć (przynajmniej na iPhone 3G). Wyjściem jest oczywiście odpowiednie dostosowanie do naszych potrzeb w Sigilu. Musimy też pamiętać, żeby nazwa otwieranego pliku PDF nie zawierała polskich znaków. Ciekawą rzeczą jest to, że strona ta działa na iPhonie czy iPadzie i potrafi odtworzyć przerobiony dokument w Stanzy.

Adobe Digital Editions

Jedynie marginalnie można wspomnieć o Adobe Digital Editions. To prosty acz dość ładny program do katalogowania ebooków napisaje zdaje się w Adobe Air. Niestety kompletnie nie radzi sobie z polskimi znakami, więc przydatny jest średnio.

Podsumowując. Nie jest lekko. Trzeba się nakombinować i nie ma jednoznacznie dobrego rozwiązania. I nic nie zapowiada żeby w najbliższej przyszłości było lepiej. I moim zdaniem to całkiem dobrze, bo nie ma jak papierowa książka z jej zapachem i szelestem kartek.

Dojo, Stara Wieś, 5th June 2010

Sony Alfa 700 + Sony 16-105, 16 mm, f2.8.

Łódź, Palmiarnia, 22th may 2010

Sony Alfa 700 + Sigma 70-200 EX, f2.8

Łódź, Palmiarnia, 22th may 2010

Sony Alfa 700 + Sigma 70-200 EX, ISO 400.

Łódź, Ogród botaniczny, 4th may 2010

Sony Alfa 700 + Sigma 70-200 EX, ISO 400.

Co przemawia za Chrome OS?

Przede wszystkim lekkość. W erze netbooków i tabletów to może być poważny atut. Najlepszym dowodem jest iPad, urządzenie niby mocno zaawansowane, ale opierające się na systemie telefonu komórkowego. Systemie bardzo zaawansowanym, ale jednak napisanym dla komórki. Tylko czy to właściwe porównanie? Za iPadem stoi fenomen Apple, czego byście nie powiedzieli tak właśnie jest. Utarło się, że jeżeli Apple coś wprowadza to jest to przyszłość (jest tak przynajmniej od czasu iPoda). Standardowo mamy mnóstwo wad, ale jednak je tolerujemy, bo… właśnie nie wiem dlaczego, ale załóżmy, że pozwalamy by plusy przesłoniły nam minusy (że pozwolę sobie zacytować klasyka).

Z Google jest inaczej. Niewątpliwie Google jest fenomenem, ale nie mogę oprzeć się wrażeniu, że akurat ta firma ma bardziej obiektywnych krytyków (i użytkowników). A zatem wróćmy do tematu. Dostajemy do swoich rąk bardzo lekki system, a co za tym idzie znaczne ograniczenia. Większość Chrome OS działa tylko i wyłącznie w sieci (jeśli nie wszystko), więc niewątpliwie musimy dysponować przyzwoitym dostępem do internetu. Jeśli połączymy lekkość i mobilność to niestety uzyskujemy obraz daleki od ideału. Jeśli je rozdzielimy jest jeszcze gorzej. Już tłumaczę dokąd zmierzam. Jeśli zależy nam na lekkości to znaczy, że zmierzamy w stronę mobilności.
Jeśli jest lekko, to znaczy, że szybko system uruchomimy, szybko z niego skorzystamy i zużyje to niewiele naszych zasobów. Nadal jednak wracamy do założenia, że owa lekkość wynika z sieciowego charakteru naszego systemu. Mamy więc netbook z Chrome OS i jakąś kartą sim dostawcy mobilnego internetu. I tu czas na podstawowe założenie. Uda się jeśli 1) będziemy w zasięgu przyzwoitego WiFi (nie zawsze jest kolorowo) lub 2) mamy super zasięg z sieci komórkowej (tu w zasadzie jest czarno – biało). Z drugiej jednak strony aktualne możliwości Chrome OS są tak niewielkie, że wystarczy nam kiepski, wolny internet z komórki, bo wszystko co możemy zrobić to przejrzeć pocztę, poczytać RSS, przy dobrych wiatrach obejrzeć film na YouTube. I koło nam się zamyka, bo czy chcemy aż takich ograniczeń? Na obecnym etapie Chrome OS jawi nam się jako stetryczały emeryt w porównaniu do np iPhone OS, który możliwości ma o niebo większe, a skoro iPhone OS można go zainstalować na tablecie i dopasować do 10 calowego ekranu, to tylko krok by używać go na jakimś małym netbooku z logo Apple (o ile rzeczone Apple zdecyduje się na taki krok).
Ale po co szukać porównań tak daleko. Nawet Android zdaje się być systemem bardziej rozwiniętym i bardziej rozwojowym niż Chrome OS. Po co więc iść dwiema ścieżkami skoro jedna rodzi ciekawe perspektywy?

I tu pojawia się kolejny etap rozwoju Chrome OS. Google dopiero co zaprezentowało sklep z aplikacjami dla Chrome OS. Kolejny Android Store, App Store, czy jak to macie ochotę nazwać. Pomysł świetny, tylko mam jedną wątpliwość i to wątpliwość dość zasadniczą. Po pierwszym uruchomieniu Chrome OS zobaczymy przeglądarkę Chrome. To jakby serce tego systemu. W niej przecież możemy uruchomić każdą stronę, a zważywszy na możliwości Google to bardzo wiele. Mamy pocztę, czytnik RSS, najpopularniejsze filmy, dokumenty i eBooki. Tylko czy my aby przypadkiem nie przywykliśmy, że usługi Google są za darmo? Czy będziemy chcieli płacić za programy webowe, które z pewnością znajdą swoje często darmowe odpowiedniki dla pełnych systemów operacyjnych? Czy nie wybierzemy ładnego, lekkiego i również darmowego Ubuntu, które nie narzuci nam wszystkich niedogodności zamknięcia się w przeglądarce internetowej? Czas pokaże, ale zaczynam mieć poważne wątpliwości, czy Google się po prostu nie spóźnia. Wszystkie urządzenia, czy to mobilne czy nie, są po prostu coraz szybsze i potężniejsze. Lekkość staje na drugim planie, skoro mobilność może zapewnić zwykły system operacyjny. A zatem co? Cena? Z pewnością w pewnym zakresie tak. Google zapewne będzie tanie. I zapewne znajdzie wierną rzeszę odbiorców. Ale czy to wystarczy? Czy na to nie jest po prostu za późno? Czy taka jest właśnie przyszłość? Prostota i uzależnienie od sieci. To drugie z pewnością tak, co do pierwszego już nie jestem taki pewien. Skoro dostajemy coraz więcej to tego samego oczekujemy. Chrome OS to przyszłość, ale nie wiem czy świetlana. Nie zapominajmy, że Google kilka razy się potknęło. I pewnie potknie się jeszcze nie raz. Usługi Google są świetne, ale ja uciekam od ich oryginalnego interfejsu i webowego charakteru. Do Readera używam NetNewsWire, do poczty programu pocztowego, z Wave i Buzz nie chce mi się korzystać, bo po prostu nie chce mi się odpalać dla tego przeglądarki. I obawiam się, że nie jestem w tym osamotniony. I co dalej? Czas pokaże.

Kazimierz Dolny, 24 marca 2010 r.

Olympus OM-10, Olympus 50 mm, f/1.4, ASA 200.

Niezwykła to niestety w tym przypadku określenie mocno nieprecyzyjne. Książka ta ma warstwy, cebula ma warstwy, ogry mają warstwy i Tajemna historia Moskwy też. Każda z nich jest niezwykła, ale nie w każdym przypadku to dobrze.

Po pierwsze: Fabuła. Do Tajemnej historii Moskwy sięgnąłem dzięki rekomendacja Neila Gaimana, który stwierdził, że książka ta robi dla Moskwy to co Nigdziebądź zrobiło dla Londynu. Owszem robi, bowiem twierdzi, że obok (pod, nad, równolegle) Moskwy istnieje drugi świat.
Pomysł oczywiście niezwykły, ale po lekturze Nigdziebądź nie mogłem oprzeć się wrażeniu drobnego plagiatu. Choć może plagiat to zbyt mocne słowo, zapożyczenia, bardzo czytelnej inspiracji. Oczywiście nie mogę wykluczyć, że Sedia Nigdziebądź nie czytała przed napisaniem Moskwy, ale koniec końców jest to bez znaczenia, bo wrażenie pozostaje.

Po drugie: Postaci. Moskwa to książka o wielu osobowościach. Celowo używam słowa osobowościach, bo w zasadzie poznanie każdego z bohaterów poprzedzone jest szczegółowym opisem tego kim ów bohater jest i w co spowodowało, że takim się stał. To moja ulubiona warstwa. Sedia niezwykle zgrabnie buduje swoje postaci, wnikliwie analizuje ich charaktery, niczego nie pozostawia przypadkowi. Porównanie jest trochę na wyrost, bo i cel autora zapewne nie był taki, ale podczas lektury przypomniały mi się klasyczne, rosyjskie pozycje, gdzie wnętrze postaci jest nam bliższe niż otaczający je świat. Każdego poznajemy od strony jego lęków, kompleksów i obaw. Sedia okazuje się doskonałym obserwatorem ludzkich charakterów nie zapominając, że nikomu nie udaje się przejść przez życie czegoś po drodze nie tracąc (co nawiasem mówiąc jest maksymą zaczerpniętą z Gaimana).

Po trzecie: Teren. Opis współczesnej Moskwy jest niezły, ale nie rewelacyjny. Na moje odczucia może mieć to wpływ, że znam te widoki ze współczesnej Polski, blokowiska obok nowoczesnych wieżowców, stare parki obok nowych, choć zniszczonych placów zabaw. Ważniejszy jest jednak ten drugi świat, tajemny. Sedia potrafi pobudzić wyobraźnię, wywołać dreszczyk, pozwala poczuć się przez chwilę jak w tysiącletnim lesie lub karczmie z innej epoki. Z początku nie umiałem się odnaleźć w tym drugim świecie, ale po jakimś czasie zacząłem czuć się w nim tak, jak chciałaby tego autorka (a przynajmniej tak mi się wydaje). A to chyba komplement dla autora jeśli czytelnik chce widzieć świat jego oczyma.

źródło: Wikipedia

Po czwarte: Bajki. Uchylę rąbka tajemnicy. Duże znaczenie dla fabuły książki mają rosyjskie legendy, baśnie i bajki. Dla nas ciekawe, bo w Polsce zupełnie nieznane, całkiem nowe lub będące lokalnymi wariacjami naszego własnego, magicznego świata. Nie będę wnikał w szczegóły, żeby za wiele nie zdradzać, ale jako fan baśniowej rzeczywistości czytałem z wypiekami na twarzy. Po raz kolejny okazało się, jak bogatą kulturę i historię mają Rosjanie. Jeden z bohaterów na rysunku powyżej, który z opisem książkowym nie ma za wiele wspólnego.

Co zatem otrzymujemy po zmieszaniu składników? Otóż to, książkę niezwykłą. Raskolnikowa lądującego z moskiewskiego blokowiska w świat prosto z baśni dla dzieci. Połączenie jest dziwne i momentami wywołuje mieszane uczucia. Trochę zbyt często przechodzimy ze skrajności w skrajność, z psychologicznego studium w naiwny świat bajki, z całkiem nowego świata, w świat zupełnie znany (i to niestety z innych książek). A jednak książka potrafi wciągnąć i skłamałbym, że przeczytałem ją bez przyjemności. Koniec końców – polecam!